Een duik in de Brazilian underground
Na festivals over de underground scenes van Rusland en China zal Vooruit op 27 oktober 2011 een festivalnacht aan de Braziliaanse underground wijden. Zoals bij de vorige edities is dat een samenwerking met het internationaal festival Europalia, dat van 4 oktober 2011 tot 15 januari 2012 de aandacht op Brazilië vestigt.
Ik trok in maart naar Recife, een stad in het uiterste noorden van Brazilië, om er met mijn eigen ogen en oren vast te stellen hoe de samenleving er doordrongen is van muziek. Ik liet me op sleeptouw nemen door VRT-radiomaker, eminent Braziliëkenner Zjakki Willems, die het muziekluik van Europalia zal samenstellen, en Alfredo Bello aka Dj Tudo, zowat de Alan Lomax van Brazilië.
Tudo nam ons mee naar een religieus ritueel dat tot doel heeft de leden van een familie te beschermen tijdens het carnaval. Een oudere blinde dame zong voor een altaar, bijgetreden door andere leden van de gemeenschap die de gezangen overnamen en in trance gingen. Een bijzonder intens gebeuren. Tijdens het carnaval zelf hoorde ik de meest waanzinnige muziek, met referenties aan indiase, Afrikaanse en Europese (vooral Portugese) tradities. Een indrukwekkend boeiende mix van diverse muziekstijlen en invloeden!
Brazilian Underground zal daarvan getuigen. Het wordt een rijkelijk gevarieerd programma met muzikanten uit veel verschillende gebieden. De meest prominente onder hen is Tom Zé, één van de stichters van de Tropicalisme beweging. De 75 jarige Zé wordt ook wel eens de Frank Zappa van Brazilië genoemd en is nog steeds een charismatische figuur die een grote invloed heeft op jonge muzikanten. De rest van het programma betreft voornamelijk muzikanten van de jongere generatie. Vernieuwers zoals Dj Tudo, Chico Correa en Loopy B. Het programma bevat tevens een samenwerking tussen een Belgische en Brailiaanse muzikantengroep. DAAU gaat in zee met Fernando Sardo en zijn Grupo Experimental de Musica.
- * *
Vooruit nam alvast een video op met VRT-nieuwsanker Lieven Verstraete. Ook hij een kenner en lover van Braziliaanse muziek. Hij situeert Tom Zé: tonnen charisma, dé referentie, dé experimentator die toch publieksvriendelijk blijft, hét voorbeeld – eigenlijk een god – voor de alternatieve Braziliaanse muzikanten…
