Vooruit-exe

Het muziekfestival Istanbul Ekspres in december 2006 was een schitterende aanleiding om de Turkse curator Basak Senova uit te nodigen voor een luik rond mediakunst. Basak Senova is een van de oprichters van NOMAD, een collectief met als thuisbasis Istanbul dat digitale kunstprojecten lanceert en coördineert. Het muziekfestival Istanbul Ekspres werd opgezet in samenwerking met het Intercultureel Centrum De Centrale dat gehuisvest is in de oude electriciteitscentrale van Gent.

Het openingsweekend zou doorgaan in de Centrale, de finale stond geprogrammeerd in Vooruit. Het leek dus een mooi plan om met de tentoonstelling de tien dagen te overspannen en werk te tonen in Vooruit én de Centrale. Toen Basak in september op werkbezoek kwam en kennismaakte met de oude turbinezaal, sprongen de vonken meteen over.

Bij de tentoonstelling hoorde een brochure met meer achtergrondinformatie over het thema en de artiesten. Hieronder lees je de inleiding (de Nederlandse vertaling vind je onderaan).

REJECTION EPISODES by Basak Senova

The project title “Rejection Episodes” is derived from the science of medicine: Immune cells may cause serious damage in order to protect the body from any medical intervention by triggering rejection episodes. The immune system functions by distinguishing between cells it recognizes as ‘self’ and foreign material. The occurrence of these episodes is totally instinctive. Similarly, a social rejection may also be instinctive and beyond reasoning. The project has been developed by detecting such social cases; the emphasis is mostly on Turkish cases in the context of urban culture, particularly experienced through/by Turks in Belgium.

The project can also be seen as an attempt to map the contradictory and heterogeneous social situations that are experienced on a daily bases. Nevertheless, the project has no intention of representing the country, but rather to present a series of cases somehow connected to each other.

Therefore, throughout the project, the investigation of these cases operates on different layers through urban culture, disproportioned overpopulation, culture clashes produced amongst migrants coming from rural Anatolia along with the other inhabitants of the city, extreme imbalance between levels of income, nationalist inputs, unitarian state policy, military significance, the re-creation process of the nation since the foundation of the republic, and identity problems.

“Rejection Episodes” also focuses on documentary-type works along with artistic expressions through cultural productions. The selected media vary from video to photography, painting to printing, computer games to stickers that spread around the Vooruit building and De Centrale. The Vooruit building hosts works for longer hours -during the day and night, whereas De Centrale opens only 2 hours each evening. This division also implies a content-wise categorization as most of the works inhabited by De Centrale are directly extracted from Istanbul’s daily life realities.

The Vooruit building salutes the street with Hatice Guleryuz’s work, “The First Ones“ (2000-2006), on its front façade. The silent work repeatedly shows pupils in a primary school singing the Turkish National Anthem and uttering the national oath, which carries an authoritarian tone praising the unity of the nation along with the virtues of diligence, courage, and honesty. The visuality of the work also overlaps with the history of the building.

The ticket office located at the entrance of the building features the NOMAD section which exposes the detailed framework of “Rejection Episodes” through a trailer-like video projection and sound.

At the entrance, Ali Cabbar’s triple digital painting series “Disorientated II, Rootless II, Dislocated II” (2006) are located. As a Turkish artist living in Belgium, Cabbar’s works depict the issues of alienation and strangeness.

In another entrance point, Yesim Agaoglu’s photographs, “Which Woman?” (2006) and “Hands up!” (2006), question the contradictory positions of women and the representation modes attributed to them in the urban and rural context, together with social and ideological inputs. Zekiye Sarikartal’s prints “After Effects” (2006), hanging from the ceiling all the way down to the staircases bring a historical edge to these questionings with the early women image of the Republic.

Again at the staircases, Nermin Er’s cut-ups, “To be continued” (2006), on glass plate, depicts interrelated stories and cases with an amalgamation of daily life realities and fantasies.

Winter garden hosts the works of Arzu Ozkal – Orhan Telhan, Osman Bozkurt, Bengisu Bayrak, and Banu Cennetoglu. Extrastruggle uses the tiles on the cafe’s glass ceiling and the winter garden for his “Letter” (2001) series that reflect on the juxtaposing situations since the foundation of the republic, and the nation’s continuous reorganization through new reforms -such as the Alphabet Reform in 1928 which also led to a reform in the Turkish language.

Arzu Ozkal – Orhan Telhan, who lived in Ghent for a while, developed a computer game called “Defixed” (2006) that takes place between two terminals who play against each other’s perception of the other. “Defixed” works on the assumptions between the Turkish and Belgian cultures.

Bengisu Bayrak’s video installation “Fast-Iman” (2003) questions the relevance of religious messages for contemporary life. On another level, it also documents the consequences of neo-liberal economy on our way of life. The video documents a strategy developed by a mosque in Istanbul by running lines from the Quaran on a digital display screen above the entrance of the mosque. Bayrak chooses an alternative way to give info about the work; instead of using a descriptive text, she uses a documentary video, which is displayed via a small monitor.

Osman Bozkurt’s works are quiet explicitly orientated in detecting social rejection episodes. His video and photograph series “Auto-Park: The Highway Parks of Istanbul” (2003), operates as an outstandingly vivid example of a social rejection episode: the use of strips of greenery between highways as areas of leisure. It documents unexpected and unorganized actions that penetrate through the dictated imperatives of globalized urban situations. Inhabitants, living in the outskirts of the wealthy and extravagant zones of other urbanites, subtly resist territorial decisions.

Banu Cennetoglu’s printed matter, “15 Scary Asian Men” (2006), reverses the direction of perception modes by mirroring the Western approach on “unknown” identities. The uncertain time and space co-ordinates of her photographs, along with the vagueness of the landscapes, hide these unknown identities that can only be detected through the process of approaching details.

In the Brugzaal, Koken Ergun’s two channel video installation, “I, Soldier” (2005), documents an annual military ceremony of the National Day for Youth and Sports -which celebrates the start of the independence war. While a Turkish officer recites a poem about the merits of soldiers, a nationalist hip-hop song accompanies the parade instead of marches. Although this work emphasizes the significance of the military and the nationalist expressions in the country, it also shows the shift that has been going on at the basis of the representation modes of celebrating national days; whereas in the hall of the Brugzall, Osman Bozkurt’s photography, “Ironing” (2006), depicts the traditional and domestic side of these representational modes.

In the meantime, Ceren Oykuts’s wall drawings, “Record” (2006), on the walls of the entire building, document and depict the cases of social “Rejection Episodes” in the streets of Ghent. As a comparative presentation, her works, concentrating on Istanbul streets and daily life experiences in the city, are shown in De Centrale.

Ali Taptik’s photography series called “Accident and Faith” (2004-2006) is also projected in De Centrale. His series is about interconnected frames of the experience of living in Istanbul. It is about the relationships, places, people, emotions and coincidences.

Osman Bozkurt’s site-specific transparent series “Istanbul” provides another perspective to approach the structure of the city, which hacks itself through random constructional and social rejection episodes.

Extrastruggle’s oversize light box, “Trakonya” (2001-2006), lightens De Centrale from a corner below. The work is a juxtaposition of two figures: a girl with curly pigtails who takes the shape of two minarets wearing a school uniform, and the pictogram of high voltage (a male figure, hit back by the lightning). The clash between life styles, sexes and ideologies, along with the tension of potential conflicts, draw an overall picture of the usual social state.

Both the works and stickers produced by Ceren Oykut, Extrastruggle, Sunipeyk, and Nermin Er provide a continuation between these two venues. The variety of the visual language of the stickers duplicates itself with the visual languages of all the works that structure the project. Although these works emulate cases detected mostly in Turkey, particular works in the project that reflect on parallel cases in Ghent enforce us to get acquainted with diverse realities and the inner dynamics of each culture. Hence, the accumulation of these works form evidence for the occurrence of rejection episodes within any system, despite its authority and control mechanisms.

REJECTION EPISODES door Başak Şenova (vertaling Michelle Coenen)
Het begrip ‘Rejection Episodes’ komt oorspronkelijk uit de geneeskunde: immuniteitscellen kunnen het lichaam heel wat schade toebrengen door het creëren van afstotingsverschijnselen, waarmee ze het lichaam proberen te beschermen tegen elke medische ingreep. Het immuunsysteem maakt een onderscheid tussen cellen die het als ‘eigen’ beschouwt en vreemd materiaal. Die afstotingsverschijnselen zijn volledig instinctief. Sociale afwijzing kan op dezelfde manier instinctief en irrationeel zijn. De observatie van deze sociale processen, die we dagelijks ervaren, leidde tot de ontwikkeling van dit project. De nadruk ligt op de sociale processen in de stedelijke cultuur van Turkije en enkele afzonderlijke ervaringen van Turken in België. Toch is het niet de bedoeling om Turkije als land te vertegenwoordigen, maar om een aantal werken, die op de een of andere manier met elkaar verbonden zijn, te presenteren.

Het onderzoek naar ‘rejection episodes’ wordt gevoerd op verschillende niveaus binnen de stedelijke cultuur: de onevenwichtige overbevolking, de culturele conflicten tussen migranten (afkomstig uit het landelijke Anatolië) en stedelingen, de ongelijke inkomsten, de nationalistische invloeden, de unitaire staatspolitiek, het belang van het leger, het herinrichten van de natie sinds de stichting van de republiek (in 1923) en de identiteitsproblemen. Het project ‘Rejection Episodes’ brengt ook artistieke producties samen in de Gentse huizen Vooruit en De Centrale, variërend van video tot fotografie, van schilderkunst tot prints, van computerspelletjes tot stickers.

De voorgevel van Vooruit wordt ingenomen door een werk van Hatice Guleryuz, The First Ones (2000-2006). Dit geluidloze werk toont leerlingen van een lagere school die het Turkse volkslied zingen en de nationale eed opzeggen. De eed heeft een autoritair toontje en verheerlijkt naast de eenheid van de natie ook deugden zoals hard werken, moed en eerlijkheid. Het visuele aspect van dit werk vormt een mooie dialoog met de geschiedenis van het Vooruitgebouw.
Het Bespreekbureau van Vooruit herbergt de NOMAD-sectie. Het artiesten-collectief NOMAD legt de basisstructuur van het project ‘Rejection Episodes’ bloot in een trailerachtige video.
Onderweg van het bespreekbureau naar de gang van de theaterzaal zie je Ali Cabbars triptiek van digitale schilderijen: Disorientated II, Rootless II, Dislocated II (2006). Cabbar, een Turkse kunstenaar die in België woont, behandelt hiermee kwesties als vervreemding en onteigening. Bij de deuren naar het kafee bevinden zich de foto’s Which Woman? (2006) en Hands Up! (2006) van Yesim Agaoglu. Ze stellen de tegenstrijdige positie van de vrouw en de daarbij horende representatie binnen de stedelijke en landelijke context, in vraag.
Zekiye Sarikartal’s prints After Effects (2006), die vanaf het plafond van het Kafee tot op de trappen hangen, voegen een historische waarde toe aan dit vraagstuk over het vroegere beeld van de vrouw binnen de republiek. Op de trap in het Kafee bevinden zich ook de ‘cut-ups’ op glazen platen van Nermin Er. To be continued (2006) toont verhalen die met elkaar verbonden zijn en werken die realiteit en fantasie vermengen.
In de Wintertuin (neem de trap achteraan het kafee) kan je de werken van Arzu Ozkal – Orhan Telhan, Osman Bozkurt, Bengisu Bayrak en Banu Cennetoglu beleven. Extrastruggle gebruikt de tegels van het glas-in-lood-plafond voor zijn serie Letter (2001), die gaat over de tegengestelde situaties die zich voordoen in Turkije sinds de stichting van de republiek. Een voorbeeld daarvan is de Alfabet Reformatie uit 1928, die leidde tot de hervorming van de Turkse taal.
Arzu Orkal – Orhan Telhan, die in een tijdje in Gent gewoond heeft, ontwikkelde het computerspel Defixed (2006), dat zich afspeelt tussen twee rivalen die elk tegen de perceptie van de ander spelen. Defixed speelt hiermee in op bepaalde vooroordelen die de Turkse en Belgische cultuur over elkaar hebben. Bengisu Bayrak’s video installatie Fast Iman (2003) stelt de relevantie van religieuze boodschappen in deze hedendaagse maatschappij in vraag. Op een ander niveau legt het ook de invloed bloot die de neoliberale economie op onze manier van leven heeft. De video toont de strategie van een moskee in Istanbul: regels uit de Koran flitsen voorbij op een digitaal scherm boven de ingang van de Moskee. Bayrak kiest voor een alternatieve manier van informatie geven over dit werk; in plaats van een beschrijvende tekst gebruikt ze een documentaire, die getoond wordt op een klein beeldscherm.
Het werk van Osman Bozkurt is nogal expliciet gericht op het vinden van sociale ‘afstotingsverschijnselen’. Zijn video en fotografische reeks Auto-park: The Highway Parks of Istanbul (2003) ontvouwt zich als een heel levendig voorbeeld van sociale ‘rejection episodes’: het aanleggen van groene bermen tussen de autowegen als een recreatieplaats. Het laat de onverwachte en ongeorganiseerde gebeurtenissen zien die – in deze tijden van globalisering – door de beperkingen van stedelijke situaties heen prikken. De bewoners aan de rand van de rijke zones van de steden zetten zich op subtiele wijze af tegen die territoriale beslissingen.
Banu Cennetoglu’s print 15 Scary Asian Men (2006) keert de perceptie-richting om door de Westerse aanpak te spiegelen aan ‘onbekende’ entiteiten. Omdat de tijd- en plaatscoördinaten van haar foto’s niet exact te bepalen zijn en de landschappen erg vaag lijken, blijven de onbekende entiteiten verborgen en kunnen we ze alleen maar ontdekken door te focussen op de details.
In de Brugzaal bevindt zich de video-installatie I, Soldier (2005) van Koken Ergun. Deze installatie toont de jaarlijkse militaire ceremonie tijdens de Nationale Dag voor Jeugd en Sport, waarop de Turken de start van de onafhankelijkheidsstrijd vieren. Terwijl een Turkse officier een gedicht voordraagt over de verdiensten van de soldaten, speelt een nationalistisch getint hip-hop liedje op de achtergrond. Hoewel dit werk de nadruk legt op het belang van militaire en nationalistische uitingen in Turkije, toont het ook de verandering die heeft plaatsgevonden in de weergave van nationale feestelijkheden.
In de hal van de Brugzaal staat het werk van Osman Bozkurt, Ironing (2006), dat dan weer een traditionele en burgerlijke kant van de Turkse samenleving belicht.
Verspreid in het Vooruitgebouw documenteren de muurschilderingen Record (2006) van Ceren Oykuts gevallen van sociale ‘Rejection Episodes’ in de straten van Gent. Als een soort van vergelijkende studie worden haar werken over het dagelijkse leven in de straten van Istanbul getoond in De Centrale.
De Centrale herbergt tevens de fotografische reeks Accident and Faith (2004-2006) van de kunstenaar Ali Taptik. Zijn reeks gaat over plaatsen, mensen, emoties en toevalligheden in het dagelijkse leven in Istanbul. Osman Bozkurt’s in situ werk, de transparante serie Istanbul, biedt een andere invalshoek op de structuur van de stad, die zich een weg baant door willekeurige constructieve en sociale ‘afstotingsverschijnselen’.
Extrastruggle verlicht De Centrale met behulp van een grote lichtbox: Trakonya (2001-2006). Het werk wordt geplaatst tussen twee figuren: een meisje in schooluniform met gekrulde staartjes in de vorm van twee minaretten en een pictogram dat hoogspanning uitbeeldt (een man die geraakt wordt door een bliksemschicht). Deze botsing tussen de verschillende levensstijlen, de seksen, ideologieën en de spanning van een mogelijk conflict tussen deze elementen, geven een volledig beeld van de sociale staat zoals we hem kennen.
Niet alleen de werken van de kunstenaars, maar ook de stickers die door Ceren Oykut, Extrastruggle, Sunipeyk en Nermin Er gemaakt werden, zorgen voor een zekere continuïteit tussen de twee locaties. De variatie in de visuele taal op de stickers, zien we ook terugkomen in de visuele taal van alle werken die de structuur van de tentoonstelling bepalen. Ondanks het feit dat de meeste werken geënt zijn op situaties in Turkije, dwingen bepaalde werken die zich toespitsen op gelijkaardige situaties in Gent, ons stil te staan bij de andere realiteit en innerlijke dynamiek van elke cultuur. Uit het geheel blijkt dat ‘rejection epsiodes’ zich voordoen binnen elk systeem, ondanks de autoriteit en controletechnieken van dat systeem.