Resultaten gebruikesanalyse VACF
Het IBBT en Vooruit presenteerden eind juni 2006 de resultaten van een aantal onderzoekstrajecten binnen de gebruikersanalyse van VACF (Virtual Arts Centre of the Future). Het overkoepelend besluit luidde: de cultuurconsument wil méér dan een digitale folder. Het VACF-project durft dan ook een flinke stap verder te denken: stel je een nieuwe culturele webomgeving voor, die je actief benadert met suggesties, volgens jouw interesses en favorieten … Als liefhebber van jazz kun je er muziek beluisteren van aangekondigde artiesten, een video-opname van een concert bekijken, de laatste jazzweetjes lezen, je eigen agenda bijhouden, chatten met gelijkgestemden, ... zelfs een persoonlijke webpagina aanleggen waarmee je jouw interesses kunt delen. Het kan nog een stap verder: je kunt terechtkomen in een 3D-digitale omgeving waarin jouw lievelingsmuziek weerklinkt, waarin de affiches aan de muren je aandacht trekken, waarin je kunt communiceren met de andere aanwezigen, samen een jamsessie opzetten, ...
De betrokken onderzoekers van CUO, MICT en SMIT
De informatiesamenleving plaatst de culturele sector voor grote uitdagingen. De mogelijkheden van digitalisering en e-cultuur zijn groot, zowel op het vlak van het toenemend gamma aan digitale dragers, kunst- en presentatievormen als op dat van communicatie en interactie met het publiek. Daar speelt het project VACF op in, met een onderzoek naar en de uitbouw van een prototype voor het virtuele kunstencentrum van de toekomst. Het Gentse Kunstencentrum Vooruit fungeert als pilot, maar het model zal bruikbaar en uitbreidbaar zijn naar de brede culturele sector.
VACF is een onderzoeksproject van het IBBT (het Interdisciplinair instituut voor BreedBand Technologie, dat is opgericht op initiatief van de Vlaamse regering). In juni 2006 werd er, o.l.v. Kristof Michiels van IBBT – SMIT (het onderzoekscentrum voor Studies over Media, Informatie en Telecommunicatie), een gebruikersanalyse gemaakt met de resultaten uit 3 deelonderzoeken, die op verschillende manieren peilden naar het adoptiepotentieel van het VACF-concept.
DE DEELONDERZOEKEN, DE RESULTATEN
IBBT – CUO (Centrum voor Usability Onderzoek, KULeuven) organiseerde in december 2005 een kwalitatief gebruikersonderzoek. Het doel van dat onderzoek was inzicht te verkrijgen in de verwachtingen en noden van de potentiële gebruikers van een Virtual Arts Centre of the Future.
Liesbeth Weeghmans van CUO zegt: We ontdekten dat de mensen van de testgroep minder cultureel participeren dan ze zouden willen. Eén van de redenen is dat ze het moeilijk vinden om juiste keuzes te maken. Mensen vragen zich af: ‘wat zou ons echt aanspreken, want we willen ons geld niet zomaar weggooien’. Hoewel de mensen eerst niet geïnteresseerd leken, waren ze heel enthousiast wanneer we hun nieuwe manieren toonden om online cultureel te participeren (zoals stukjes van concerten bekijken, het culturele profiel van anderen opzoeken, ...). Ze vroegen vaak zelfs om extra mogelijkheden en kwamen tot het besluit dat VACF hen kan motiveren om meer cultureel te participeren.
IBBT – MICT (onderzoeksgroep Media en ICT, UGent) organiseerde vervolgens, in februari-maart 2006, een grootschalige bevraging bij Vlamingen met een minimale interesse in cultuur die al (in meer of mindere mate) gebruik maken van het internet.
Katrien Berte en Peter Mechant van MICT stellen: De respondenten vonden vooral de manier waarop informatie gecommuniceerd en gepresenteerd wordt belangrijk in een culturele webomgeving. Zo legden ze veel nadruk op correcte en tijdige info, recensies van professionelen en de beschikbaarheid van audiovisueel materiaal online. Personalisering van de aangeboden informatie kwam op de tweede plaats. Ongeveer twee derden van de respondenten zegt dat de VACF-webomgeving hen zou aansporen om meer dan voorheen aan cultuur deel te nemen.
IBBT – SMIT (VUBrussel) heeft een eerste rapportering klaar van gesprekken met experten. Het VACF-project laat dus niet alleen een brede groep potentiële gebruikers maar ook een groep experten in e-cultuur aan het woord over de mogelijkheden van het VACF-concept.
Buitenlandse experten argumenteren dat het zeer moeilijk is om een publiek te laten reflecteren over toepassingen die momenteel nog niet gebruikt worden. Wel kunnen algemene concepten zoals de nood aan gepersonaliseerde informatie of de behoefte aan meer beeldmateriaal worden vastgesteld. Daarom dragen instellingen volgens hen de verantwoordelijkheid om vanuit hun opgebouwde expertise te experimenteren met concrete nieuwe toepassingen. Experten uit de Vlaamse culturele sector wijzen erop dat het VACF een belangrijk pilootproject is. Er wordt dan ook verwacht en gehoopt dat de opgedane kennis zal doorstromen naar de hele culturele sector.
Citaat uit de experteninterviews door Kristof Michiels en Gert Nulens van SMIT: We asked our visitors if they cared for video and computer animations in the museum. And they said it was not what they wanted. But that was a theoretical question, and we got a theoretical answer. Once we did put multimedia in the galleries, people liked it a lot. They weren’t intrusive, and didn’t do all the the things people feared they were going to do. So I think you have to make some kind of professional decisions here, and just on the basis of your understanding of what the institution is trying to do, you have to be prepared to back your own professional judgement. Gail Durbin (Victoria & Albert Online – Londen)
Meer informatie volgt bij de oplevering van het VACF-project in het voorjaar 2007.
